Conflict als groeipotentieel

Wat weet jij allemaal over jouw onbewuste?

Ik ben al jaren gefascineerd door het onbewuste.

Mijn fascinatie en nieuwsgierigheid kregen een andere lading in 2010. Mijn moeder overleed plotseling. Op haar rouwkaart stond, onder haar foto:

Je mist meer dan je meemaakt… gelukkig.

Een quote die goed bij haar paste. En die je op meerdere manieren kunt lezen. Lang dacht ik: ja, je mist altijd nog meer dan je meemaakt. Dat is hoe het werkt. En dat is niet erg. Er is zoveel dat we niet weten en niet zien, niet bewust ervaren.

Ondertussen weet ik: je kunt zoveel meer opmerken dan je denkt. Oké, je mist nog steeds veel (er zijn oneindig veel prikkels), maar je kunt je bewustzijn wél vergroten. Ruimte maken voor je onbewuste. Je kunt breder leren kijken. Dieper leren luisteren. Meer leren voelen.

Ap Dijksterhuis beschrijft in zijn boek dat je bewuste brein zo’n 40 tot 60 bits per seconde kan verwerken. Je onbewuste brein 11,2 miljoen bits per seconde.

Wow.

Er gaat een hele wereld schuil onder de oppervlakte. Dat onbewuste verdient wel wat meer podium. En als je nu denkt… mm dat is mij iets te zweverig.

Even heel praktisch; (her)ken je het voorbeeld van die nieuwe bloemenwinkel op het plein waar vroeger de bakker zat? Je rijdt erlangs, verdiept in je gedachten. Iemand vraagt later: “Heb je net die nieuwe bloemenwinkel gezien?” En je zegt: “Nee, eerlijk gezegd heb ik het hele plein niet gezien.”

Maar je bent er wél langsgereden. Je aandacht was alleen ergens anders.

Als je de volgende keer dezelfde route rijdt met het voornemen om die bloemenwinkel wél te zien, dan is het geen probleem. Dan zie je ’m gewoon. Niet omdat hij er ineens wél is, maar omdat jij anders kijkt.

Zo zijn er nog tal van voorbeelden waarin we eigenlijk veel meer waarnemen dan we denken. We nemen het wel waar, maar we zijn ons er simpelweg (soms) niet van bewust.

Wie stuurt wie eigenlijk aan?

We denken graag dat ons bewuste ik aan het roer staat. Dat wij bewust besluiten nemen, kiezen, reageren.

 Maar eerlijk? Vaak is het andersom.

Je onbewuste is geen klein kamertje achter in je hoofd. Het is de motor. Het verwerkt razendsnel informatie. Het scant gezichten. Herkent toonhoogtes. Vergelijkt situaties met oude ervaringen. Legt verbanden nog vóór jij doorhebt dat er iets speelt.

En dan stuurt het een signaal.

En daar zit meteen iets belangrijks: het onbewuste is niet alleen maar wijs en zuiver. Het is óók gekleurd door je geschiedenis. Door ervaringen. Door oude conclusies die je ooit trok.

Dus ja, het kan je beschermen. Maar het kan je ook in een patroon trekken dat ooit nodig was, maar nu vooral gedoe oplevert.

En alle emoties die daaruit voortkomen hebben een functie. Emoties zijn geen fouten in het systeem. Ze zijn signalen.

Het wordt ingewikkeld als we ze gaan onderdrukken.

Conflict als kans om te reguleren

Daarom is conflict zo’n interessant oefenterrein.

In een conflict komen emoties naar boven die we liever niet voelen. En dat is precies waarom het zo ongemakkelijk is. Je komt jezelf tegen. Niet de versie die je graag van jezelf ziet, maar de versie die opspringt als het spannend wordt.

Maar als je leert om niet meteen te analyseren of te fixen, en eerst te erkennen wat er in jou gebeurt, dan verschuift er iets.

“Dit raakt me.”

“Hier word ik boos van.”

“Dit maakt me onzeker.”

Dat simpele benoemen helpt je brein al om te kalmeren. Je verschuift van automatische reactie naar bewuste keuze.

Niet door je onbewuste uit te schakelen. Dat kan niet. Maar door het zichtbaar te maken. Je geeft het een plek, in plaats van dat het jou stiekem stuurt.

Het hoeft niet altijd fijn te zijn

Groeien is niet hetzelfde als comfortabel zijn.

Soms betekent het dat je ontdekt dat je sneller getriggerd bent dan je dacht. Of dat je al jaren een bepaald patroon herhaalt. Of dat je boosheid eigenlijk een beschermlaag is over iets veel kwetsbaarders.

Dat kan confronterend zijn.

Maar het alternatief is dat het onbewuste aan de knoppen blijft draaien zonder dat je het doorhebt. Dan blijf je dezelfde conflicten tegenkomen. Andere mensen. Zelfde dynamiek, in een andere vorm.

Het verstaan van conflict

In mijn boek schrijf ik over het verstaan van conflict. Niet als iets dat opgelost moet worden, maar als iets dat begrepen wil worden. Op die manier vergroot een conflict je waarneming. Als je bereid bent om onder de oppervlakte te kijken, ontdek je dat het niet alleen gaat over wat er gebeurt, maar over wat er in jou geraakt wordt.

Wat wordt hier zichtbaar? Wat vraagt aandacht?

Welke (oude) conclusie wordt geactiveerd?

Welke behoefte wil erkend worden?

Je mist meer dan je meemaakt. Dat blijft waar.

Maar je merkt meer op dan je denkt. En je kunt je waarneming vergroten. Precies zo werkt het ook bij conflict.

Misschien helpt het je om nieuwsgierig te worden.

Wat gebeurt er nu echt in mij?

Wat wil deze emotie mij vertellen?

Wat plopt hier omhoog?

Conflict is een uitnodiging om bewuster te leven. Om iets verder te kijken dan je eerste neiging.

Het onbewuste blijft het meeste werk doen. Dat verandert niet.

Maar jij leert de signalen verstaan.

Wil je dit niet alleen begrijpen, maar ook kunnen toepassen?

Als je merkt dat je steeds in dezelfde conflictdynamieken terechtkomt. Als je voelt dat er onder je reacties meer speelt dan je aan de buitenkant laat zien. Als je wilt leren hoe je gezond ruzie maakt in plaats van schade aanricht.

Dan nodig ik je uit om verder te kijken.

In mijn boek Jij begon! neem ik je stap voor stap mee in hoe conflicten werken. Niet alleen aan de oppervlakte, maar juist onder water. Je leert patronen herkennen, emoties verstaan en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen aandeel.

Wil je het niet alleen lezen, maar ook oefenen?

In de e-learning ga je concreet aan de slag met jouw situaties. Praktisch. Toepasbaar. Zonder zweverigheid. Met scherpe vragen en heldere handvatten om constructief om te gaan met conflict.

Conflict hoeft geen energieverlies te zijn.

Het kan een kantelpunt worden.