Gedrag krijgt pas betekenis in een context.
Een sliding midden in de supermarkt zorgt voor opgetrokken wenkbrauwen en gedoe. Dezelfde sliding op het voetbalveld is volkomen normaal en kan zomaar applaus opleveren. Tenminste, als de bal ook geraakt is.
Het gedrag is identiek. De betekenis niet. 
Dat de context bepalend is, dat begrijpen we vaak wel. Bovenstaand voorbeeld is duidelijk.
Maar er is nog iets dat minstens zo bepalend is. De waarnemer zelf. Jij. Ik. Degene die kijkt, hoort, voelt en er iets van vindt.
Daar zijn we ons vaak minder van bewust.
In mediation zie ik het dagelijks. Twee mensen horen dezelfde zin.
De één hoort kritiek. De ander hoort betrokkenheid.
De één ervaart controle. De ander noemt het zorg.
Wat is dan waar?
Als mediator is het niet mijn taak om te bepalen wie gelijk heeft. Mijn werk is om betekenis zichtbaar te maken. Om te vertragen bij woorden die zo vanzelfsprekend klinken dat niemand ze nog bevraagt.
Wat bedoel je precies met respect? Wat zie je concreet gebeuren?
Wat hoorde je de ander letterlijk zeggen?
Om zo te onderzoeken en een perspectief verschuiving te stimuleren. Daar, in zo’n kleine verschuiving, ontstaat vaak ruimte. Ruimte om elkaar weer te ontmoeten. Om te verhelderen.
Zodra iemand ontdekt dat hij niet reageert op het gedrag zelf, maar op de betekenis die hij eraan heeft gegeven, verschuift er iets. Dat inzicht kan confronterend zijn. Maar ook bevrijdend.
Grenzen bewaken en wat we daarin zijn kwijtgeraakt
We leren steeds beter om onze grenzen te bewaken. Vraag een coach om advies in een lastige situatie en de kans is groot dat je hoort: je moet je grenzen aangeven.
En ergens is dat ook belangrijk. Grenzen geven vorm. Ze maken zichtbaar waar jij begint en de ander ophoudt.
Maar ergens onderweg lijkt er ook iets mis te gaan.
Grenzen bewaken lijkt voor veel mensen geen middel meer, maar een doel. Alsof autonomie betekent dat je niets meer hoeft te verdragen. Alsof kracht betekent dat je niet meer geraakt wordt.
En daar ontstaat verharding.
Grenzen bewaken wordt vaak geleerd zonder tegelijk het vermogen te ontwikkelen om weer uit te reiken. Zonder de beweging terug naar de ander te oefenen. Een gemiste kans. Namelijk het elkaar ontmoeten op de grens.
Het moment waarop je had kunnen blijven vasthouden aan je gelijk, maar ervoor kiest om te gaan zitten en toch te luisteren. Het moment waarop je voelt dat je geraakt bent, en jezelf toch niet volledig afsluit. Waarop je merkt dat je je wilt terugtrekken, maar in plaats daarvan nieuwsgierig wordt.
Dat vraagt moed!
Uitreiken terwijl je geraakt bent voelt kwetsbaar. Je weet niet wat je terugkrijgt.
En toch is dat precies waar iets nieuws kan ontstaan.
Niet vóór de grens. Niet door eroverheen te gaan. Maar op de grens zelf. Die grens is geen muur. Het is een ontmoetingsplek.
Als je het mij vraagt, gaat het niet alleen om leren begrenzen. Het gaat ook om leren uitreiken. Leren opnieuw betekenis te geven. Leren onderzoeken of wat jij hoorde ook werkelijk is gezegd. Of wat jij voelde ook werkelijk zo bedoeld was.
En dan zijn we weer terug bij mijn kern boodschap: daar is conflict geen probleem dat opgelost moet worden. Maar een ontwikkelmoment.
Wil je hier mee over lezen en leren. Ik schreef er een boek over: Jij Begon!
